هفتههای ۹ تا ۱۲ پایان سهماههی اول را شکل میدهند. برای بسیاری از مادران این هفتهها نقطهی عطفی است: هنوز ممکن است خستگی، تهوع و تغییرات سینه ادامه داشته باشد، اما کمکم نشانههای سبکتر شدن هم پیدا میشود. در همین حال، برنامهی مراقبت بارداری منظمتر میشود و موضوع تازهای وارد گفتوگوها میشود: غربالگری.
بدن شما در پایان سهماههی اول
رشد جنین ادامه دارد و رحم کمکم بزرگتر میشود. ممکن است لباسها کمی تنگتر به نظر برسند، هرچند شکم هنوز معمولاً دیده نمیشود. خستگی، تهوع و حساسیت سینهها ممکن است همچنان وجود داشته باشند؛ برای بسیاری از مادران این علائم در سهماههی دوم کمتر میشوند. اگر تهوع هنوز آزارتان میدهد، راهکارهای مطلب تهوع و خستگی اوایل بارداری همچنان به کارتان میآید.
غربالگری: بررسی احتمال، نه تشخیص قطعی
یکی از موضوعات مهم این مرحله، برنامهریزی برای غربالگری است. غربالگری با تشخیص قطعی تفاوت دارد: نتیجهی آن معمولاً احتمال یک وضعیت را بررسی میکند، نه وجود قطعی آن را. به همین دلیل یک نتیجهی «پرخطر» به معنای وجود مشکل نیست و فقط نشان میدهد بررسی بیشتری پیشنهاد میشود.
نوع آزمایش و زمان آن به سیستم مراقبت و شرایط فرد بستگی دارد؛ بنابراین برنامهی پزشک یا ماما باید ملاک باشد. بعضی از این بررسیها زمان محدودی دارند، پس زمانبندی را از همین حالا با تیم درمان هماهنگ کنید. قبل از هر آزمایش این سؤالها را بپرسید:
- این آزمایش دقیقاً چه چیزی را بررسی میکند؟
- نتیجهاش احتمال است یا تشخیص؟
- اگر نتیجه نیازمند بررسی بیشتر بود، قدم بعدی چیست؟
سونوگرافی
انجام دستکم یک سونوگرافی پیش از ۲۴ هفته در مراقبت بارداری توصیه شده است؛ کاربرد و زمان دقیق آن باید با تیم درمانی هماهنگ شود. سونوگرافیهای این دوره معمولاً برای تعیین دقیقتر سن بارداری و بررسیهای مشخص انجام میشوند.
سبک زندگی در این هفتهها
در کنار بررسیهای پزشکی، تغذیهی متعادل، خواب کافی و فعالیت مناسب اهمیت دارند. لازم نیست «برای دو نفر» بخورید؛ در سهماههی اول نیاز بدن به انرژی اضافه زیاد نیست و کیفیت غذا از مقدار آن مهمتر است. پیادهروی سبک و منظم برای بیشتر مادران مفید است، مگر اینکه پزشک منع کرده باشد.
احساسات و اضطراب
نزدیک شدن به زمان غربالگری برای بسیاری از زوجها با اضطراب همراه است. طبیعی است. اطلاعات را از منبع معتبر بگیرید، جستوجوی شبانه در اینترنت را محدود کنید و نگرانیهایتان را با همسرتان در میان بگذارید. پدرها هم میتوانند در این مرحله نقش مهمی داشته باشند؛ مطلب غربالگری و همراهی مادر برای همسرتان نوشته شده است.
سه کاری که بار این ماه را کم میکند
- ویزیتها و آزمایشهای پیشرو را در تقویم گوشیتان با یادآور ثبت کنید.
- اگر شاغل هستید، دربارهی برنامهی مرخصی و شرایط کاریتان زودتر گفتوگو کنید.
- تاریخ تقریبی تولد را در زیَسمون ثبت کنید تا برنامهی خرید و مطالب مجله با دورهی خودتان تنظیم شود.
چند سؤال رایج این ماه
چرا هنوز شکمم دیده نمیشود؟ در بارداری اول، رحم معمولاً تا اوایل سهماههی دوم پشت استخوان لگن میماند. دیده شدن شکم در افراد مختلف بسیار متفاوت است و به تنهایی نشانهی چیزی نیست.
آیا میتوانم به سفر بروم؟ برای بیشتر مادران با بارداری بدون عارضه، سفر در این دوره ممکن است؛ اما پیش از سفر، بهخصوص سفرهای طولانی، با پزشک یا ماما مشورت کنید و استراحتهای منظم در مسیر داشته باشید.
چه زمانی باید با پزشک یا ماما تماس بگیرید؟
خونریزی، درد شدید یا مداوم شکم، تب، سوزش ادرار همراه با تب یا درد پهلو، و استفراغی که نمیگذارد مایعات را نگه دارید، نیاز به ارزیابی دارند.
وقتِ فکر کردن به سیسمونی است، نه خرید همهچیز
پایان سهماههی اول زمان خوبی است که فهرست سیسمونی را شروع کنید؛ ولی نه با خرید. فهرست هوشمند زیَسمون بر اساس فصل تولد، اینکه فرزند اول است یا نه، روش تغذیهای که در نظر دارید و بودجهتان ساخته میشود، و به شما میگوید کدام وسایل را فعلاً نخرید. اینطور، هزینهها پلهپله و در زمان درست پیش میروند و خرید اضافه یا تکراری پیش نمیآید.
این مطلب آموزشی است و جایگزین ارزیابی پزشک یا ماما نیست. زمانبندی مراقبت، آزمایش و سونوگرافی باید با شرایط فرد و دستورالعمل محل مراقبت هماهنگ شود.
منابع: سازمان جهانی بهداشت · NHS