حالا دیگر شکم کاملاً دیده می‌شود و بدن هر روز کمی بیشتر با وزن تازه‌اش کنار می‌آید. در هفته‌های ۲۱ تا ۲۴، رشد رحم و تغییر مرکز ثقل بدن می‌تواند فشار کمر و لگن را بیشتر کند و سوزش معده هم ممکن است افزایش یابد. خبر خوب این است که بیشتر این ناراحتی‌ها با چند تغییر ساده قابل‌تحمل‌تر می‌شوند.
چرا کمر درد می‌گیرد؟
دو چیز هم‌زمان اتفاق می‌افتد. شکمِ بزرگ‌تر، بدن را به جلو می‌کشد و عضلات کمر برای نگه داشتن تعادل بیشتر کار می‌کنند. هورمون‌های بارداری هم رباط‌ها و مفاصل لگن را کمی شل‌تر می‌کنند تا بدن برای زایمان آماده شود. نتیجه، کمری است که شب‌ها خسته‌تر از همیشه است.
تغییر وضعیت بدن، فعالیت سبک و متناسب، توجه به وضعیت نشستن و استراحت کافی می‌تواند کمک‌کننده باشد. یک صندلی با پشتی محکم و یک بالشتک کوچک پشت کمر، برای کسانی که پشت میز کار می‌کنند تفاوت زیادی ایجاد می‌کند.
برای کمر، پا و خواب
- به پهلو بخوابید و یک بالش بین زانوها بگذارید.
- کفش تخت و راحت بپوشید و ایستادن‌های طولانی را با نشستن کوتاه بشکنید.
- اجسام را با خم کردن زانو بردارید، نه با خم کردن کمر.
- پاها را هنگام نشستن کمی بالاتر بگذارید تا تورم خفیف کمتر شود.
اگر کمردرد خیلی شدید است، به یک سمت پا تیر می‌کشد یا با درد و سفتی منظم شکم همراه است، آن را با پزشک یا ماما در میان بگذارید.
سوزش معده
در این ماه‌ها رحم معده را به سمت بالا فشار می‌دهد و دریچه‌ی بین معده و مری هم شل‌تر از همیشه است؛ به همین دلیل اسید معده راحت‌تر بالا می‌آید. برای سوزش معده، وعده‌های کوچک‌تر و دراز نکشیدن بلافاصله پس از غذا برای بعضی افراد مفید است. چند نکته‌ی دیگر هم معمولاً کمک می‌کند:
- شام را چند ساعت پیش از خواب بخورید.
- زیر سر و شانه‌ها یک بالش اضافه بگذارید.
- غذاهایی را که سوزش را بدتر می‌کنند، مثل غذاهای سرخ‌کردنی یا خیلی تند، شناسایی کنید و کمترشان کنید.
داروهای ضداسید هم هستند که در بارداری مصرف می‌شوند، اما دارو و فرآورده‌ی گیاهی باید با نظر متخصص مصرف شود.
تورم پاها: کِی عادی است و کِی نه
تورم خفیف پاها، به‌خصوص عصرها و در روزهای گرم، در بارداری شایع است. اما تورم ناگهانی یا شدید، به‌ویژه همراه با سردرد شدید، اختلال دید، درد قسمت بالای شکم یا احساس ناخوشی، نیازمند تماس فوری با تیم درمانی است. تورم ناگهانی صورت و دست‌ها هم در همین دسته قرار می‌گیرد. این نشانه‌ها می‌توانند به فشار خون بارداری مربوط باشند و نباید منتظر ویزیت بعدی ماند.
این راهکارها برای ناراحتی‌های معمول‌اند؛ علائم هشداری که در همین بخش آمد استثناست و باید جدی گرفته شود.
گرفتگی پا در شب
بعضی مادران در این ماه‌ها نیمه‌شب با گرفتگی عضله‌ی ساق پا بیدار می‌شوند. کشیدن آرام پنجه‌ی پا به سمت بدن و راه رفتن کوتاه معمولاً کمک می‌کند. اگر گرفتگی خیلی تکرار می‌شود، در ویزیت بعدی مطرح کنید.
ویزیت‌ها و آزمایش‌های پیش‌رو
ملاقات بعدی بارداری معمولاً حدود هفته‌ی ۲۲ است، برای بررسی قلب جنین و معاینه‌ی مادر. آزمایش‌های خون و قند بارداری و سونوگرافی کالرداپلر هم معمولاً بین هفته‌ی ۲۴ تا ۲۸ انجام می‌شوند. زمان دقیق را از پزشک یا ماما بپرسید و از همین حالا در تقویمتان ثبت کنید.
وقت خرید وسایل ضروری
ماه ششم برای بسیاری از خانواده‌ها زمان مناسبی برای خرید اقلام اصلی است؛ پیش از آنکه ماه‌های آخر، رفت‌وآمد را سخت‌تر کند. در فهرست زیسمون، وسایل ضروری و ایمنی جدا مشخص شده‌اند؛ اول سراغ همین‌ها بروید و بقیه را به ماه‌های بعد یا فهرست هدیه بسپارید.
همسرتان در این ماه می‌تواند بار برنامه‌ریزی مالی را به عهده بگیرد؛ مطلب آمادگی مالی و اجرایی برای همین نوشته شده است. اینکه جنین در همین هفته‌ها چه مسیری را طی می‌کند، در رشد جنین در هفته‌های ۲۱ تا ۲۴ آمده است.
این مطلب آموزشی است و جایگزین ارزیابی پزشک یا ماما نیست. زمان‌بندی مراقبت، آزمایش و سونوگرافی باید با شرایط فرد و دستورالعمل محل مراقبت هماهنگ شود.
منابع: سازمان جهانی بهداشت · NHS
