اگر حس میکنید لگدها این روزها محکمتر از همیشهاند، دلیلش روشن است: جنین حالا هم قویتر شده و هم جای کمتری برای حرکت دارد. در هفتههای ۲۹ تا ۳۲، افزایش وزن و ذخیرهی چربی اهمیت بیشتری پیدا میکند. مغز همچنان رشد میکند و ریهها مراحل بیشتری از بلوغ را پشت سر میگذارند.
نزدیک به دو کیلو
در پایان هفتهی ۳۲، وزن جنین به حدود ۱٫۷ کیلوگرم میرسد و طول بدنش به نوزادی که به دنیا میآید نزدیکتر شده است. از این ماه، جنین هر هفته وزن بیشتری اضافه میکند و بخش بزرگی از آن، چربی زیر پوست است که بدنش را گردتر و پوستش را صافتر میکند. پوست که تا چند هفته پیش قرمز و چروکیده بود، حالا صورتیتر شده است.
حواس و مغز
هر پنج حس جنین حالا فعالاند. مردمک چشمش به نور واکنش نشان میدهد، صداها را میشنود و طعم مایع اطرافش را حس میکند. مغز با سرعت زیادی رشد میکند و ارتباطهای عصبی تازه شکل میگیرند؛ رشدی که تا سالها پس از تولد ادامه دارد. بسیاری از جنینها در این هفتهها به صدای آشنا، مثل صدای مادر، با تغییر ضربان قلب یا حرکت واکنش نشان میدهند.
تمرین نفس و آمادگی برای دنیای بیرون
جنین حرکتهای تنفسی را منظمتر تمرین میکند؛ هرچند هنوز همهی اکسیژنش از جفت میرسد. کرکهای نرمی که بدنش را پوشانده بودند، کمکم میریزند و موهای سر پرپشتتر میشود. در ماههای پایانی، بخشی از آنتیبادیهای بدن مادر هم از طریق جفت به جنین میرسد و در هفتههای اول پس از تولد، از او محافظت میکند.
فضای رحم
با بزرگتر شدن جنین، فضای رحم محدودتر میشود؛ برای همین گاهی لگدها را زیر دندهها حس میکنید. بسیاری از جنینها در هفتههای پایانی به وضعیت سرپایین میچرخند، اما زمان چرخش و وضعیت نهایی بین بارداریها متفاوت است.
بهتر است وضعیت جنین را یک «عکس لحظهای» بدانیم؛ قرارگیری در یک ویزیت لزوماً وضعیت هنگام زایمان را پیشبینی نمیکند.
دربارهی وضعیت و چرخش جنین
- بسیاری از جنینها در هفتههای پایانی به وضعیت سرپایین میچرخند، ولی زمانش ثابت نیست.
- وضعیت ثبتشده در یک ویزیت، لزوماً وضعیت روز زایمان نیست.
- اگر تا هفتههای پایانی نچرخید، تیم درمان گزینههای پیش رو را برایتان توضیح میدهد.
سکسکه و خواب
بسیاری از مادران در این ماه سکسکههای منظم جنین را به شکل تکانهای ریتمیک کوچک حس میکنند؛ این کاملاً معمول است. جنین حالا دورههای خواب طولانیتری هم دارد که گاهی تا چهل دقیقه یا بیشتر طول میکشد. همین است که ممکن است مدتی حرکتی حس نکنید؛ اما در طول روز، الگوی معمول حرکتها باید حفظ شود.
چرا هر هفته در رحم ارزش دارد
هر هفتهای که جنین در این ماه در رحم میماند، ریهها، مغز و ذخیرهی چربیاش کاملتر میشوند. به همین دلیل علائم زایمان زودرس را جدی بگیرید: انقباضهای منظم پیش از هفتهی ۳۷، آبریزش از واژن، خونریزی، یا فشار شدید و غیرعادی در لگن. در هر کدام از این موارد، همان زمان با بیمارستان تماس بگیرید.
حرکتها: شکلشان عوض میشود، نه تعدادشان
در این ماه ممکن است بهجای لگدهای بزرگ و غلت زدن، بیشتر فشار، کش آمدن و تکانهای کوتاه حس کنید. این تغییر به خاطر کم شدن فضاست. اما حرکتها نباید کم شوند. اگر حس کردید حرکتها نسبت به الگوی معمول کمتر شده یا تغییر کرده، همان روز با پزشک، ماما یا بیمارستان تماس بگیرید و تا فردا صبر نکنید.
سفت شدنهای گاهبهگاه شکم در این ماه معمولاً انقباض تمرینی است؛ فرقش را با انقباض واقعی در فشار لگن و انقباضات تمرینی نوشتهایم. ماه هفتم را هم در هفتههای ۲۵ تا ۲۸ مرور کردهایم.
این مطلب آموزشی است و جایگزین ارزیابی پزشک یا ماما نیست. زمانبندی مراقبت، آزمایش و سونوگرافی باید با شرایط فرد و دستورالعمل محل مراقبت هماهنگ شود.
منابع: NHS · سازمان جهانی بهداشت