تهوع، استفراغ و خستگی میتوانند برنامهی روزانهی مادر را کاملاً به هم بریزند. در این هفتهها ممکن است همسرتان غذایی را که همیشه دوست داشت تحمل نکند، زودتر از همیشه خسته شود یا حوصلهی کارهای معمول را نداشته باشد. کمک مؤثر پدر زمانی شکل میگیرد که به نیاز واقعی مادر توجه کند، نه اینکه فقط راهحل آماده پیشنهاد دهد.
اول بدانید چه خبر است
در هفتههای ۵ تا ۸، هورمونهای بارداری بهسرعت بالا میروند و بدن مادر در حال سازگار شدن با آنهاست. تهوع برخلاف اسمش فقط صبحها نیست و میتواند در هر ساعتی از روز بیاید. برای بسیاری از مادران این دوره در ماههای چهارم و پنجم سبکتر میشود. اگر میخواهید دقیقتر بدانید همسرتان چه تجربهای دارد و چه راهکارهایی به او کمک میکند، مطلب تهوع و خستگی اوایل بارداری را بخوانید.
بهجای توصیه کردن، اینها را انجام دهید
- بدون پرسیدن غذای ساده آماده کنید و اگر نخورد، به دل نگیرید.
- آشپزخانه را تهویه کنید و غذاهای پربو را بیرون از خانه بخورید.
- خرید و کارهای بیرون را کامل به عهده بگیرید.
- اگر شبها بیخواب میشود، بیدار شدنهای نیمهشب را طبیعی بدانید و صبح فشار نیاورید.
جملهی «چه کاری الان بیشتر کمک میکند؟» معمولاً از هر پیشنهادی کارآمدتر است.
بوها، غذا و آشپزخانه
بسیاری از مادران در این هفتهها به بوها حساستر میشوند: بوی سرخ کردنی، عطر، سیگار یا حتی بوی یخچال. تقسیم کارهای خانه، تهیهی غذاهای ساده، دور کردن بوهای آزاردهنده و فراهم کردن زمان استراحت نمونههایی از حمایت عملی هستند. اگر مادر غذایی را تحمل نمیکند، اصرار معمولاً کمککننده نیست. چند خوراکی ساده و بیبو را همیشه در خانه داشته باشید و یک بطری آب کنار دست او بگذارید؛ نوشیدن جرعهجرعهی مایعات برای بسیاری از مادران راحتتر است.
وقتی حال همسرتان خوب نیست، چه نگویید
بعضی جملهها با نیت خوب گفته میشوند، اما حال را بدتر میکنند:
- «همه باردار میشوند، اینقدر سخت نیست.»
- «بیشتر بخور، برای بچه خوب است.»
- «باز هم خستهای؟»
بهجایش بگویید: «میدانم روزهای سختی است؛ امروز من کارها را انجام میدهم.» همدلی ساده گاهی از هر کمک عملی مؤثرتر است.
نشانههایی که یعنی باید تماس گرفت
اگر مادر نتواند مایعات را نگه دارد، دچار ضعف شدید، سرگیجه یا نشانههای کمآبی مثل ادرار بسیار کم و تیره شود، یا وزنش کم شده باشد، کمک به تماس با پزشک یا ماما مهمتر از توصیهی خانگی است. استفراغ شدید و مداوم درمان مشخص دارد و نباید با تحمل کردن گذرانده شود. نقش پدر در این مرحله «درمان کردن» نیست؛ ایجاد شرایطی است که مادر بهتر استراحت کند و مراقبت لازم را دریافت کند.
مراقب خودتان هم باشید
وقتی بیشتر کارهای خانه به عهدهی شماست، خستگی و بیحوصلگی طبیعی است. برای خودتان هم زمان استراحت بگذارید و اگر خانواده یا دوستان پیشنهاد کمک دادند، بپذیرید. شریک خسته و عصبی کمک زیادی نمیکند؛ شریک آرام و در دسترس، چرا.
زیَسمون: کارها را بیدردسر تحویل بگیرید
در زیَسمون شما و همسرتان روی یک فهرست مشترک کار میکنید. در روزهایی که حال او خوب نیست، میتوانید خریدها را خودتان ثبت و پیگیری کنید و او هر وقت حالش بهتر بود ببیند چه کارهایی انجام شده؛ بدون تماس و توضیح دوباره. دستیار زیَسمون هم به شما میگوید کدام وسایل را فعلاً نخرید، تا در این هفتههای شلوغ وقت و پول صرف چیزهایی نشود که ماهها بعد لازم میشوند.
اینکه جنین در همین هفتهها چه مسیری را طی میکند، در مطلب رشد جنین در هفتههای ۵ تا ۸ آمده است. ماه سوم، زمان غربالگریهاست؛ مطلب غربالگری و همراهی مادر را از قبل بخوانید.
این مطلب آموزشی است و جایگزین ارزیابی پزشک یا ماما نیست. زمانبندی مراقبت، آزمایش و سونوگرافی باید با شرایط فرد و دستورالعمل محل مراقبت هماهنگ شود.
منابع: سازمان جهانی بهداشت