«فکر کردم گرسنه‌ام؛ بعد دوباره تکرار شد.» بسیاری از مادران اولین حرکت جنین را همین‌طور توصیف می‌کنند: چیزی شبیه قل‌قل، بال زدن پروانه یا حرکت ظریفی که به‌راحتی با حرکت روده اشتباه گرفته می‌شود. در هفته‌های ۱۷ تا ۲۰، بسیاری از زنان کم‌کم نخستین حرکات جنین را احساس می‌کنند؛ هرچند زمان آن بین افراد متفاوت است.
اولین حرکت‌ها
در بارداری اول، حرکت‌ها اغلب دیرتر حس می‌شوند؛ گاهی تا هفته‌ی ۲۰ یا کمی بعد از آن. مادرانی که قبلاً باردار بوده‌اند، معمولاً زودتر آن را می‌شناسند. اگر جفت در دیواره‌ی جلویی رحم قرار گرفته باشد، مثل بالشتکی بین جنین و شکم عمل می‌کند و حرکت‌ها ضعیف‌تر حس می‌شوند.
اگر هنوز چیزی حس نکرده‌اید، نگران نباشید؛ در این هفته‌ها هنوز زود است. آشنایی دقیق با الگوی حرکت و توجه به کم شدن آن، موضوعی است که در ماه‌های بعد اهمیت پیدا می‌کند.
سونوگرافی بررسی ساختار جنین
در همین بازه، بررسی دقیق ساختارهای جنین معمولاً در برنامه‌ی بسیاری از سیستم‌های مراقبت قرار می‌گیرد. سونوگرافی آنومالی، همراه با اکوکاردیوگرافی قلب جنین، معمولاً در هفته‌ی ۱۸ انجام می‌شود و زمان دقیقش را پزشک یا ماما تعیین می‌کند؛ هدف آن ارزیابی ساختار و رشد جنین است. در این سونوگرافی معمولاً اندام‌های اصلی، رشد جنین، محل قرارگیری جفت و مقدار مایع اطراف جنین بررسی می‌شود.
گاهی پزشک می‌خواهد بخشی از بررسی را چند هفته بعد تکرار کند، چون وضعیت جنین اجازه‌ی دیدن کامل نداده است. این اتفاق رایج است و به‌تنهایی معنای بدی ندارد.
اگر نتیجه نیاز به بررسی بیشتر داشت
گاهی در سونوگرافی این ماه چیزی دیده می‌شود که پزشک می‌خواهد دقیق‌تر بررسی کند. شنیدن این جمله سخت است، اما همیشه به معنای مشکل جدی نیست. بپرسید دقیقاً چه چیزی دیده شده، بررسی بعدی چیست و چه زمانی انجام می‌شود. تا روشن شدن نتیجه، از جست‌وجوی شبانه در اینترنت دوری کنید؛ پاسخ دقیق را فقط تیم درمان شما دارد.
برای سونوگرافی این ماه
- زمان دقیق سونوگرافی را از پزشک یا ماما بگیرید و همان را ملاک قرار دهید.
- اگر نمی‌خواهید جنسیت را بدانید، پیش از شروع به فرد سونوگرافی‌کننده بگویید.
- پرسش‌هایتان را از قبل بنویسید؛ در لحظه معمولاً یادتان می‌رود.
- اگر ممکن است، همراه داشته باشید؛ هم برای آرامش و هم برای اینکه توضیح‌ها فراموش نشود.
بدنی که بیشتر به خودش مشغول است
با بزرگ‌تر شدن رحم، تغییرات خواب، کشش پوست، کمردرد یا سوزش معده ممکن است بیشتر شوند. چند کار ساده معمولاً کمک می‌کند: خوابیدن به پهلو با یک بالش بین زانوها، کفش راحت و بدون پاشنه‌ی بلند، و خوردن وعده‌های کوچک‌تر با فاصله از زمان خواب. اگر خارش پوست خیلی شدید شد، به‌خصوص در کف دست و پا، آن را با پزشک یا ماما در میان بگذارید.
بارداری‌ها سرعت یکسانی ندارند و روند مراقبت باید بر اساس شرایط هر مادر تنظیم شود. پس اگر شکمتان از دوستی که هم‌زمان باردار است کوچک‌تر یا بزرگ‌تر است، این مقایسه را جدی نگیرید.
بعد از سونوگرافی آنومالی
اگر نتیجه‌ی سونوگرافی آنومالی طبیعی باشد و جفت در جای مناسبی قرار گرفته باشد، معمولاً از همین زمان ورزش بارداری و کلاس‌های آمادگی زایمان شروع می‌شود و پزشک یا ماما مکمل‌های لازم را تجویز می‌کند. همسر هم می‌تواند در کلاس‌ها شرکت کند. ملاقات بعدی معمولاً حدود هفته‌ی ۲۲ است.
یک لحظه‌ی مشترک
اولین باری که حرکت جنین را حس کردید، اگر همسرتان کنارتان نبود ناراحت نشوید؛ او احتمالاً تا چند هفته‌ی دیگر نمی‌تواند از روی شکم حسش کند. مطلب ارتباط پدر با جنین برای همین روزها نوشته شده است.
اگر کنجکاوید آن قل‌قل‌های اول دقیقاً از کجا می‌آیند، رشد جنین در هفته‌های ۱۷ تا ۲۰ را بخوانید.
این مطلب آموزشی است و جایگزین ارزیابی پزشک یا ماما نیست. زمان‌بندی مراقبت، آزمایش و سونوگرافی باید با شرایط فرد و دستورالعمل محل مراقبت هماهنگ شود.
منابع: سازمان جهانی بهداشت · سازمان جهانی بهداشت · NHS
